مجله پارفیکا
تاریخ پارکت از دوران باستان تا دوران معاصر
پارکت چوبی امروزه یکی از محبوبترین کفپوشهای جهان است؛ اما مسیر طولانی و جالبی را پشت سر گذاشته تا به شکل مدرن و مهندسیشده امروز برسد. استفاده از چوب برای پوشش کف سابقهای چند هزار ساله دارد و با تحولات معماری، تکنولوژی و نیازهای انسانی تکامل یافته است. در این مقاله به بررسی تاریخ پارکت از دوران باستان تا امروز میپردازیم.
آغاز استفاده از چوب به عنوان کفپوش در دوران باستان
در تمدنهای کهن، چوب یکی از اصلیترین مصالح ساختمانی بود. در خانهها، کاخها و بناهای سلطنتی از چوب برای ساخت سقف، دیوار و گاهی کف استفاده میشد. هرچند شکل امروزی پارکت وجود نداشت، ولی قطعات چوب بهصورت تختههای صاف به عنوان پوشش کف به کار میرفت.
ویژگیها در دوران باستان
- تختههای چوبی بدون پرداخت
- نصب ساده و دستی
- مناسب برای مناطق جنگلی و سردسیر
- استفاده محدود در بناهای مهم و ثروتمندان
این مرحله را میتوان اولین قدم در شکلگیری مفهوم «کفپوش چوبی» دانست.
توسعه کفپوشهای چوبی در قرون میانی اروپا
در سدههای میانی، استفاده از چوب در ساختوساز اروپا گسترش یافت. خانههای بزرگ، قلعهها و سالنهای حکومتی تختههای چوبی ضخیم برای کف داشتند. در این دوران کفها معمولاً ناهموار بودند، اما زیبایی و گرمای طبیعی چوب اهمیت زیادی داشت.
ویژگیهای این دوره
- تختههای عریض و ضخیم
- نصب با میخهای آهنی
- اغلب چوب بلوط یا کاج
- کاربرد در طبقه اشراف
هنوز پارکت به معنای امروزی شکل نگرفته بود، اما ایده استفاده از چوب بهعنوان کفپوش کاملاً تثبیت شده بود.
آغاز پارکتسازی واقعی در دوران رنسانس (قرن 16 میلادی)
پارکت به شکل واقعی از دوره رنسانس در فرانسه آغاز شد. نجاران و صنعتگران فرانسوی برای پوشش کف کاخها و فضاهای سلطنتی از قطعات کوچک چوبی در کنار هم استفاده کردند. این الگوها ابتدا برای جایگزینی سنگهای مرمر سنگین به کار رفتند.
ویژگیهای پارکت رنسانسی
- شکلگیری الگوهای هندسی
- استفاده از قطعات کوچک چوب
- امکان ایجاد طرحهای هنری
- ورود پارکت به کاخها و اشرافزادگان
یکی از مشهورترین موارد استفاده، کاخ ورسای است که نقش مهمی در محبوبیت جهانی پارکت داشت.
شکوفایی پارکت در قرن 17 و 18 میلادی
در این دوره پارکت به یک هنر تبدیل شد. کفپوشهای دستساز با الگوهای پیچیده، ترکیب چند گونه چوب و پرداختهای بسیار دقیق، در کاخها و عمارتهای اروپایی مورد استفاده قرار گرفتند.
ویژگیها
- طرحهایی مانند شِورون، هیرینگبون، ستارهای
- پرداختهای براق و تشریفاتی
- استفاده از چوبهای کمیاب و گرانقیمت
- جایگزینی کامل کفپوشهای سنگی در فضاهای لوکس
پارکت در این دوره نماد ثروت، هنر و معماری سطح بالا بود.
انقلاب صنعتی و آغاز تولید انبوه پارکت
در قرن 19 با صنعتی شدن اروپا، تولید قطعات چوبی استاندارد آسانتر شد. ماشینآلات امکان ساخت قطعات دقیقتر و مشابه را فراهم کردند.
تاثیر انقلاب صنعتی
- کاهش هزینه تولید
- ورود پارکت به خانههای طبقه متوسط
- عرضه مدلهای نیمهدستساز
- آغاز استانداردسازی ابعاد و ضخامتها
این دوره اولین گام مهم در دموکراتیک شدن استفاده از پارکت بود.
پارکت در قرن 20: از هنر تشریفاتی تا کفپوش روزمره
در نیمه اول قرن 20 پارکت همچنان نسبتا لوکس بود. اما بعد از جنگ جهانی دوم، نیاز به ساختوساز سریع و اقتصادی باعث تحول مهمی شد: ظهور پارکت مهندسی شده (Engineered Wood).
### ویژگیهای پارکت قرن 20
- ورود پارکت مهندسیشده با لایههای متعدد
- افزایش مقاومت در برابر رطوبت
- نصب آسانتر
- امکان استفاده در خانهها و آپارتمانها
- طراحیهای سادهتر و کاربردیتر
پارکت در این دوره تبدیل به محصولی مدرن و صنعتی شد.
دوران معاصر: تنوع گسترده و نوآوریهای پیشرفته
امروزه پارکت به یکی از جذابترین گزینههای کفپوش جهان تبدیل شده است. تکنولوژی، پوششهای پیشرفته و تنوع رنگ و بافت، باعث شده پارکت برای هر سبک معماری قابل استفاده باشد.
ویژگیها در عصر حاضر
- طیف گسترده رنگ از روشن تا تیره
- مقاومت بالا در برابر خط و خش
- پارکت مهندسیشده، چسبی و کلیکی
- الگوهای مدرن و کلاسیک
- سازگاری با گرمایش از کف
- چوبهای پایدار و با مدیریت جنگلهای تجدیدپذیر
امروزه پارکت نه یک محصول لوکس، بلکه یک انتخاب هوشمندانه برای زیبایی و دوام در دکوراسیون داخلی است.
جمعبندی
تاریخ پارکت نشان میدهد این کفپوش محبوب از دوران باستان تا امروز، همواره بخشی مهم از معماری داخلی بوده است. از تختههای ساده و دستساز گرفته تا پارکتهای مدرن مهندسیشده، چوب همیشه توانسته گرما، زیبایی و اصالت را به فضاها اضافه کند. امروزه پارکت نتیجه قرنها تجربه، هنر و فناوری است و به همین دلیل در خانهها، هتلها، فضاهای لوکس و ساختمانهای مدرن استفاده گسترده دارد.